OBFCM (ang. On Board Fuel Consumption Monitoring)

Wprowadzenie do OBFCM

OBFCM obowiązkowy w nowych autach w UE od 2021 roku.

System OBFCM (z ang. On Board Fuel Consumption Monitoring), czyli pokładowy układ monitorowania zużycia paliwa

Działa poprzez ciągłe rejestrowanie danych w ECU pojazdu za pomocą czujników OBD, takich jak przepływ powietrza (przepływomierze), skład spalin (czujniki lambda) czy kalkulator zużycia paliwa. Dane te są dostępne do odczytu podczas przeglądów i służą do weryfikacji rzeczywistego zużycia w porównaniu z wartościami ustalonymi podczas testów laboratoryjnych (WLTP). System może również rejestrować przez cały czas użytkowania pojazdu, inne parametry takie jak osiągana prędkość oraz warunki eksploatacji.

Zasada działania

System OBFCM

Gromadzi dane w czasie rzeczywistym, w tym całkowite zużycie paliwa w litrach (znormalizowane do 15°C), przebieg w km oraz dla hybryd – zużycie w trybach CD/CS i energię z sieci. Obliczenia opierają się na takich metodach jak bilans węglowy z czujników tlenu i przepływu powietrza lub bezpośredni pomiar paliwa. Dokładność musi być lepsza niż ±5% w warunkach referencyjnych.

Zastosowanie w praktyce

SKP odczytuje zgromadzone dane przez interfejs OBD za pomocą skanera OBFCM, generuje raport z numerem VIN, z przebiegiem i zużyciem paliwa do właściwej jednostki na przykład CEPiK.
Dotyczy to pojazdów M1/N1 od 2021 r., na podstawie regulacji UE 2019/631 i 2018/1832. Dane pomagają monitorować emisje CO2 i korygować normy WLTP.

Informacje odczytane z badanego pojazdu za pomocą skanera OBFCM podłączonego do sieci zostaną przekazane do CEPiK lub innego systemu, a następnie zostaną przekazane w raporcie do Europejskiej Agenci Środowiska (EEA).

Od kiedy obowiązkowo w SKP

Wdrożenie odczytu OBFCM podczas badań technicznych w krajach europejskich jest obowiązkowe na poziomie UE od 20 maja 2023 r. Jednak częściowo zależy od krajowych przepisów – nie wszystkie kraje UE wprowadziły pełne podstawy prawne do odczytu i raportowania danych podczas BT od razu. W 2026 r. większość krajów UE ma już wdrożone mechanizmy, ale w niektórych (w tym w Polsce) proces jest opóźniony.

W większości krajów, które już wdrożyły odpowiednie procedury, jest wymagane zgłoszenie numeru seryjnego urządzenia diagnostycznego.

• Austria: Pełne wdrożenie; dane odczytywane i raportowane do krajowego serwera. Wymagane zgłoszenie numeru seryjnego urządzenia diagnostycznego.
• Finlandia: Wdrożone; obowiązkowy odczyt podczas BT, dane przesyłane do centralnego interfejsu. Podobnie jak w Austrii, wymagane zgłoszenie urządzenia.
• Francja: Wdrożone od 2023; odczyt obowiązkowy w ramach kontroli emisji spalin, dane raportowane do KE via krajowy system.
• Szwecja: Pełne wdrożenie; odczyt podczas BT, dane przesyłane z wymogiem autoryzacji urządzeń.
• Niemcy: Zaawansowane wdrożenie; odczyt obowiązkowy w większości stacji diagnostycznych, zintegrowany z systemem TÜV.
• Holandia: Wdrożone; część standardowej procedury BT.
• Belgia: Wdrożone w regionach (Flandria, Walonia), dane odczytywane i raportowane.
• Inne kraje UE z potwierdzonym wdrożeniem: Dania, Hiszpania, Włochy, Portugalia – odczyt jest obowiązkowy i zintegrowany z BT, choć w niektórych regionach wdrażany stopniowo.

Obecnie w Polsce nie ma przepisów wykonawczych nakładających na SKP obowiązek przekazywania danych OBFCM jednak podczas przeprowadzania okresowych badań technicznych, obligatoryjnie przeprowadza się testy systemu OBD.

Wyposażenie stacji kontroli pojazdów (SKP) w Polsce w czytnik informacji diagnostycznych (OBDII/EOBD) jest obowiązkowe od roku 2003.

Fot. Capelec Cap4350

Fot. Enviroclean EnviroClean OBD+

Fot. MAHA OBD

W celu spełnienia przyszłego obowiązku SKP musi posiadać odpowiednie urządzenie kompatybilne ze standardem OBFCM.